सुखमापतितं सेवन् दुःखमापतितं भज। कालं प्राप्तमुपासीत सस्यानामिव कर्षकः॥५॰ ३॥

सुखं वा यदि वा दुःखं भूतानां पर्युपस्थितम्। प्राप्तव्यमवशैः सर्व्वं परिहारो न विद्यते॥५॰ ४॥

सुखस्यानन्तरं दुःखंदुःखस्यानन्तरं सुखम्। पर्य्यायेणोपवर्तन्ते नरं नेमिमरा इव॥५॰ ५॥

ज्ञानवानेव पुरुषः संयुक्तः परया धिया। उदयास्तमनज्ञो हि न शोचति न हृष्यति॥५॰ ६॥

प्रज्ञया मानसं दुःखं हन्याच्छारीरमौषधैः। एतद्धि ज्ञानसामर्थ्यं न बालैः समतामियात्॥५॰ ७॥

मानसेन हि दुःखेन शरीरमुपताप्यते। अयःपिण्डेन तप्तेन कुम्भसंस्थमिवोदकम्॥५॰ ८॥

मानसं चमयेत् तस्मात् प्रज्ञयाऽग्निमिवाम्भसा । प्रशान्ते मानसे ह्यस्य शारीरमुपशाम्यति॥५॰ ९॥

संविद्रते न बलयः पलितानि न जानते। प्रज्ञावबोद्धितत्त्वानामव्यापारोऽत्र जन्मनः॥५१॰॥

बुद्धिलाभाद्धि पुरुषः सर्व्वं तरति किल्बिषम्। विपापो लभते सत्त्वं सत्त्वस्थः सम्प्रसीदति॥५१३॥

वसन् विषयमध्येऽपि न वसत्येव बुद्धिमान्। संवसत्येव दुर्ब्बुद्धिरवसन् विषयेष्वपि॥५१४॥